Bijdrage Begrotingsbehandeling 2012
"Balanceren op een slap koord"
Bijdrage VVD begrotingsbehandeling 2012
Voorzitter,
De VVD-fractie heeft de voorliggende begroting met gemengde gevoelens ontvangen. Enerzijds zijn wij verheugd over het feit dat het College in de huidige lastige tijd toch in staat is gebleken om haar en onze ambities overeind te houden zoals het stadhuis, binnenstad, stad in balans d.m.v. sociale stijging en het aantrekken dan wel vasthouden van kansrijke inwoners.
Daarnaast moeten we constateren dat de financiële situatie van de gemeente onze fractie het gevoel geeft alsof ze steeds dieper in het moeras wordt gezogen.
De titel van onze bijdrage symboliseert onze gevoelens bij deze begroting. Als je op een slap koord moet balanceren dan vraagt dat uiterste concentratie en focus om te voorkomen dat je er af valt. Dat is exact de situatie waarin wij ons bevinden. De risico’s zijn dusdanig groot dat deze alleen door een zeer goede risicobeheersing kunnen worden gemanaged.
De onderhavige begroting vormt de vertaling van de voorjaarsnota 2011 Onze fractie heeft de voorjaarsnota gesteund en zal deze stellingname bestendigen Echter bij de voorjaarsnota 2012 wil onze fractie nagaan of de prognoses c.q. vooronderstellingen zijn gehaald. Indien noodzakelijk willen wij bij de bespreking van deze voorjaarsnota concrete acties kunnen afspreken. Daartoe dient onze fractie bij deze begroting een aantal amendementen en moties in die straks de instrumenten vormen voor eventuele bijsturing
De VVD-fractie ondersteunt al jaren het beleid dat gericht is op het in balans brengen van de stad. Echter tot op heden zijn wij hier nog niet echt succesvol in geweest. Wij vragen ons dan ook af hoe het komt dat we er nog onvoldoende in slagen om kansrijke inwoners aan te trekken c.q. vast te houden en de zo gewenst sociale stijging in voldoende mate op gang te brengen. Heeft het College hier al een beeld van?
Financiële keuzes
Bij deze paragraaf meldt u dat de gevolgen van de miljoenennota en de september circulaire nog niet in deze begroting zijn verwerkt. Dit is informatie die na de voorjaarsnota is binnengekomen en dus tot nadere acties zou kunnen leiden. Heeft het College al een beeld van deze gevolgen en is op grond daarvan te verwachten dat wij naast datgene dat in de voorjaarsnota is afgesproken moeten bijsturen?
Op pagina 14 van deze paragraaf meldt u een tekort aan incidentele middelen voor 2012. Dit wilt u dekken door een deel van de claim m.b.t. de aanleg van de Burg. Schneiderssingel (middengedeelte) ter waarde van ca. € 1,5 miljoen ten laste van de incidentele middelen in de komende jaren te brengen. Maar voorzitter hiermee schuiven wij dit financiële probleem door naar de komende jaren c.q. toekomstige bestuurders. Bovendien vraagt de VVD-fractie zich af of en zo ja welke consequenties dit heeft m.b.t. de ontsluiting van de nieuwe wijk Indië. Wij verzoeken het College dan ook met voorstellen te komen om dit probleem binnen de begroting van 2012 op te lossen. Afhankelijk van uw antwoord zal onze fractie een motie met dit verzoek indienen.
Programma’s:
Aantrekkelijke stad
De analyses in deze paragraaf laten overduidelijk zien dat we het ons niet kunnen permitteren om ondanks de wankele financiële positie van onze stad, maar achterover te leunen en niets te doen. Met een dergelijke houding weten we zeker dat we nooit in balans komen. Met het gegeven dat één op de vijf mensen van de Almelose beroepsbevolking voor haar inkomen afhankelijk is van de hulp van de overheid is niets doen absoluut geen optie! Natuurlijk moeten allerlei plannen wel degelijk financieel onderbouwd zijn. In dat kader is het van groot belang dat bij de begroting 2013 een eerste dotatie aan een spaarpot voor deze strategie wordt opgenomen. Daartoe dient onze fractie een motie in.
Daarnaast moet het College met de binnenkort vast te stellen stedenbouwkundige visie op de binnenstad in het kader van de ontwikkelstrategie de boer op gaan om de benodigde financiën op tafel te krijgen bij commerciële partijen en andere overheden. Want voorzitter voor de VVD-fractie geldt “Geen geld geen Zwitsers”!
Wat betreft Recreatie en Toerisme constateert onze fractie dat de betreffende Almelose ondernemers, net als onze fractie, grote moeite hebben met de Toeristenbelasting.
Wij zijn indertijd akkoord gegaan met deze belasting met de belofte dat de inkomsten die hieruit zouden voortkomen zouden worden gebruikt voor innovatief beleid. De VVD-fractie heeft dat destijds ingevuld als innovatie op het gebied van Recreatie en Toerisme.
In deze begroting lezen wij dat deze inkomsten naar de algemene middelen zullen gaan. Voorzitter onze liberale Tweede Kamer leden vertalen dit platweg als “Stopverf van de gemeentebegroting”. Kan het College toezeggen dat de inkomsten die deze belasting oplevert ten goede komen aan het Toeristische product Almelo? Afhankelijk van uw antwoord zal onze fractie bepalen of zij een amendement (beslispunt 6) zal indienen of niet.
In deze paragraaf constateert het College ook dat Almelo relatief veel sociale huur kent en dat er een tekort is aan aantrekkelijke woonmilieus.
De VVD-fractie gaat er van uit dat in de nieuwe woonvisie die wij binnenkort hopen te ontvangen ook het principe van 20% sociale woningbouw zal worden verlaten. Als u dat doet wat betekent dat dan voor de grondexploitaties van de verschillende complexen?
De VVD-fractie heeft met instemming kennisgenomen van het streven van dit College om in het kader van Interreg IVb een visie te ontwikkelen op het verbeteren van de verbindingen van de stad met de stadsranden. Het zal u niet verbazen dat gegeven de VVD-verzoeken in het verleden wij zeer verheugd zijn over de poging om subsidies te verwerven voor het herstellen van de historische verbinding van de Binnenstad met de Gravenallee.
Bij het onderdeel sport wil onze fractie nogmaals wijzen op de mogelijkheid om sportcomplexen te privatiseren, te beginnen bij het sportcomplex van MHC Almelo.
Wat betreft de cultuur is onze fractie van mening dat de vele particuliere initiatieven die er op dit terrein zijn en worden ontwikkeld krachtig moeten worden gestimuleerd. Cultuur is een belangrijke drager voor een aantrekkelijk woonmilieu en draagt in grote mate bij aan de economische ontwikkeling en daarmee het in balans brengen van onze stad. In dit kader zijn wij benieuwd in hoeverre de gemeente een stimulerende en katalyserende rol kan spelen bij de totstandkoming van de Kunsthal op het Indië-terrein.
Daarnaast vraagt onze fractie het College om onderzoek te doen naar de mogelijkheid van kostenbeperking indien ook in dit veld krachten gebundeld zouden worden.
Eigen kracht en participatie
Voorzitter in deze paragraaf zitten beleidsterreinen waar de gemeente Almelo grote risico’s loopt. Daarmee bedoelen wij de verschillende regelingen met open eind zoals de WWB, WIJ en delen van de WAJONG en WSW die straks samengebracht worden in de Wet Werken naar Vermogen (WWV). Maar wij doelen ook op de te verwachten verliezen bij SOWECO en de stelselwijzigingen zoals de transitie Jeugdzorg en de AWBZ-functie begeleiding.
Ca. 18% van de beroepsbevolking in Almelo is nu al afhankelijk van allerlei sociale regelingen . Vanuit het liberale principe dat iedere burger in eerste instantie verantwoordelijk is voor zijn eigen leven moeten mensen maximaal gestimuleerd worden om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. Dat vereist inspanningen om hen in het arbeidsproces te krijgen.
Mensen aan de kant laten staan en voor de rest van hun leven een uitkering te laten ontvangen is absoluut a-sociaal. Wellicht kunnen allerlei partners in onze stad waaronder ook Almelo Sociaal hier een rol in spelen. Alleen diegenen die door ernstige ziekte, handicap of anderszins absoluut niet kunnen werken, hebben recht op een uitkering. De uitdaging wordt dus om het aantal uitkeringen te beperken tot de laatste categorie en daarmee deze open eind regelingen beheersbaar te houden.
Wat betreft een andere open einde regeling de WMO maakt onze fractie zich net als het College ook grote zorgen. Wij vragen ons af of het voorzieningenpakket niet moet worden versoberd. Daarbij denkt onze fractie met name aan de goedkopere zaken zoals rollators, toiletverhogingen e.d.
Wij vragen ons ook af of niet nog meer gekeken moet worden naar de mogelijkheden voor eigen bijdragen. Door de vergrijzing wordt deze regeling op den duur onbetaalbaar als wij niets doen.
Tevens vraagt de VVD-fractie zich af of alle nieuwe ontwikkelingen in deze beleidsvelden niet dwingen tot het nog meer in elkaar schuiven van sociaal maatschappelijke uitvoeringsorganisaties . Laten wij er voor zorgen dat de uitvoeringskosten en de bureaucratie van deze regelingen zo minimaal mogelijk worden gehouden. Is verdere regionale samenwerking op deze terreinen ook een mogelijkheid om de efficiency en effectiviteit te vergroten?
De stelselwijziging die er aan komt in combinatie met bezuinigingen en de vergrijzing eisen van ons dat wij er alles aan doen om deze risico’s te beheersen. Daartoe dient onze fractie een amendement bij beslispunt 4 in waarbij het uitgangspunt is dat overschrijdingen moeten worden opgevangen binnen het sociale domein. Daarmee sluiten wij aan bij de constateringen in de najaarsnota 2010.
Leefbaarheid en veiligheid
Hoewel de VVD-fractie van mening is dat de veiligheid en leefbaarheid in onze stad in het algemeen niet slecht zijn, valt er toch nog wel het één en ander te verbeteren. Zo kijkt onze fractie nog steeds reikhalzend uit naar de beloofde integrale veiligheidsnota. Met dat instrument kan de raad uw College de kaders aanreiken voor de prioritering van de inzet van de middelen. Wanneer kunnen wij deze nota nu definitief tegemoet zien?
De VVD-fractie wil het College vragen om bij het eventueel wijzigen van het systeem van afvalinzameling rekening te houden met ouderen en minder validen. Tevens vraagt onze fractie het College om bij alle wijzigingsvoorstellen ook steeds het risico van zwerfafval mee te wegen.
De VVD-fractie vraagt de burgemeester in haar rol als portefeuillehouder veiligheid waaronder de politie om de raad regelmatig op de hoogte te houden van de ontwikkelingen m.b.t. de nationale politie. Daarbij hecht onze fractie aan het aanbrengen van regionale en locale accenten specifiek gericht op de behoeften van onze regio en onze stad.
Ook over de ontwikkelingen van de veiligheidsregio worden wij graag met een zekere regelmaat geïnformeerd. Kan de burgemeester dat toezeggen?
Voorzitter de VVD-fractie gaat er van uit dat het zogenaamde urenvacuüm niet door Scoop met gemeentegeld wordt ingevuld. Onze fractie is van mening dat dit de verantwoordelijkheid van de scholen is.
Algemene dekkingsmiddelen
Hierbij wil de VVD-fractie nogmaals beklemtonen dat zij alleen akkoord is gegaan met de lichte verhoging van de OZB onder gelijktijdige verlaging van afvalstoffenheffing. Daardoor bleven de totale woonlasten gelijk.
Weerstandvermogen
Voorzitter, de VVD-fractie heeft kennisgenomen van de risicoparagraaf. Het in kaart brengen van de risico’s is een eerste stap in de beheersing er van. Want uiteindelijk gaat het natuurlijk om dat laatste. Om e.e.a. echter goed te kunnen wegen zou onze fractie graag zien dat wat betreft de kolom kans nog wat nauwkeuriger wordt aangegeven wat precies bedoeld wordt met Laag , Middel en Hoog. Waar liggen de grenzen tussen deze categorieën? Kan het College aangeven vanaf welk percentage een kans als middel of hoog wordt beoordeeld?
Onderhoud Kapitaalgoederen
Uit eerdere rapportages is duidelijk geworden dat het onderhoud aan kunstwerken nog niet planmatig was opgepakt. De VVD-fractie dient hierover een motie in.
Grondbeleid
Voorzitter, De VVD-fractie hamert al jaren op de risico’s van dit onderdeel van het gemeentelijk beleid voor de financiële positie van onze gemeente. Inmiddels zijn de voorzieningen die wij hierbij moeten treffen zo omvangrijk dat wij zeer beperkt worden bij het realiseren van gewenst beleid.
De vooronderstellingen zoals geformuleerd in de Marsroute 2 vormen de basis voor het huidige grondbeleid. De VVD-fractie heeft er behoefte aan om deze vooronderstellingen te toetsen aan de realiteit voor zover die bekend is bij de voorjaarsnota 2012. Hiertoe dient onze fractie een amendement in.
M.b.t. de start van Waterrijk wil onze fractie graag opmerken dat wat de VVD-fractie betreft alleen kosten m.b.t. infrastructuur etc. kunnen worden gemaakt voor Parkwijk als er ook serieuze belangstelling bestaat voor de bouw van huizen in deze wijk.
De VVD-fractie wil ook graag van het College vernemen welke invloed de bouw van Parkwijk heeft op de andere woningbouwprojecten in onze stad zoals Weggeler, Indië, etc.
Bovendien wil de VVD-fractie graag weten of Parkwijk wordt gebruikt als testcase voor eventuele bouwclaims?
De VVD-fractie dient een amendement bij beslispunt 3 in m.b.t. het besluit voor een go or no go voor de bouw van de rest van Waterrijk.
De VVD-fractie betreurt het overigens dat er tot op heden niets is gedaan n.a.v onze vragen in mei van dit jaar waarbij wij hebben gewezen op de mogelijkheden van het openbreken van contracten m.b.t. Waterrijk zoals ook in Tilburg met succes is gebeurd.
Tenslotte wil onze fractie nog eens wijzen op het door haar bij eerdere besprekingen aangedragen idee om de berekening van de grondwaarde bij bouwprojecten afhankelijk te maken van de markt door bijvoorbeeld de toepassing van de zogenaamde residuele grondwaardebepaling.
Daarnaast wil de VVD-fractie hierbij graag wijzen op signalen uit de markt waaruit blijkt dat er voor een enkel onderdeel van Almelo Noord-Oost behoefte bestaat aan kleinere kavels. Maar wellicht is er voor bepaalde delen juist ook behoefte aan grotere kavels van 1 ha. of meer. De VVD-Fractie vraagt het college op dit punt de nodige flexibiliteit te betrachten om de ontwikkeling van deze prachtige wijk te bevorderen. Kan het College dit toezeggen? Afhankelijk van uw antwoord zal onze fractie een motie indienen hierover.
Voorzitter, tot zover de inbreng van de VVD-fractie in eerste termijn.